จุดประกายความคิด ปูทางสร้างนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ ในโครงการ Thai Science Camp ครั้งที่ 18

ภาพรวม Workshop

อาจารย์ยอ รศ.ดร.สุรเชษฐ์ หลิมกำเนิ ได้รับเกียรติให้ร่วมเป็นวิทยากรในกิจกรรม "ฉลาดคิด อย่างนักวิทยาศาสตร์" ซึ่งจัดขึ้นภายใต้โครงการ Thai Science Camp ครั้งที่ 18 โดยความร่วมมือของสามองค์กรหลักระดับประเทศ ได้แก่ สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) และ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา

กิจกรรมในครั้งนี้มุ่งเน้นการจุดประกายและถ่ายทอดกระบวนการคิดทางวิทยาศาสตร์อย่างเข้มข้น เพื่อบ่มเพาะให้เยาวชนก้าวสู่การเป็นนักวิจัยและนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ที่มีคุณภาพ

จากความสนใจรอบตัว สู่การบ่มเพาะโครงงานฟิสิกส์อย่างเป็นระบบ

อาจารย์ยอได้นำเอาองค์ความรู้และความเชี่ยวชาญมาให้คำปรึกษาแก่เด็ก ๆ เกี่ยวกับการเขียนโครงงานด้านฟิสิกส์อย่างใกล้ชิด โดยออกแบบกระบวนการเรียนรู้แนะแนววิธีคิด วิธีการตั้งโจทย์วิจัย และการแก้ปัญหาในงานวิจัยผ่านกิจกรรมเชิงปฏิบัติการที่เน้นการลงมือทำจริง ซึ่งประกอบไปด้วย

1. การพูดคุยซักถามและแบ่งกลุ่มย่อย: เพื่อสร้างบรรยากาศที่เป็นกันเอง กระตุ้นความกล้าคิดกล้าแสดงออก
2. การระดมความคิดและการค้นหาข้อมูล: เพื่อฝึกฝนทักษะการสืบค้นข้อมูลอย่างมีเป้าหมายและเป็นระบบ
3. การวางแผนทำโครงงานวิทยาศาสตร์: เพื่อให้เยาวชนเห็นภาพรวมและขั้นตอนการดำเนินงานวิจัยที่ชัดเจน

เริ่มจากการเปลี่ยนความสงสัยทั่วไปให้เป็นคำถามวิจัย

แก่นความคิดสำคัญที่อาจารย์ยอได้ถ่ายทอดในกิจกรรมนี้ คือการปรับเปลี่ยนมุมมองจาก ความสนใจหรือความสงสัยทั่วไป ให้กลายเป็นคำถามวิจัยที่ชัดเจนและตรวจสอบได้ โดยเน้นย้ำว่าไม่ใช่เพียงแค่การตั้งหัวข้อกว้าง ๆ แต่ต้องระบุให้ชัดเจนว่าจะเปลี่ยน วัด ควบคุม หรือทดสอบอะไร รวมถึงกระบวนการสำคัญ 3 ด้าน ไม่ว่าจะเป็น

1. การทบทวนวรรณกรรม (Literature Review): เพื่อค้นหาข้อมูลและสร้างความแตกต่างจากงานวิจัยที่มีอยู่เดิม
2. การตรวจสอบความเป็นไปได้ (Feasibility Check): พิจารณาความพร้อมทั้งด้านกรอบระยะเวลา เครื่องมือ และทักษะที่จำเป็นก่อนลงมือทำ
3. กระบวนการคิดแบบพลวัต (Dynamic Process): การทำงานวนซ้ำไปมาระหว่างการตั้งคำถาม การทบทวนวรรณกรรม และการระบุตัวแปร เพื่อปรับแต่งวิธีการศึกษาให้คมชัดที่สุด

ความทุ่มเทในค่าย Thai Science Camp ครั้งที่ 18 นี้ คืออีกหนึ่งบทบาทสำคัญของอาจารย์ยอ ในการร่วมขับเคลื่อนและปูรากฐานกระบวนการคิดเชิงวิทยาศาสตร์ให้แก่เยาวชนไทย เพื่อเติบโตไปเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนครับ